เผายา

การเผายาคือการนำสมุนไพรเช่น หัวไพล, ขิง, ช่า เป็นต้น มาตำรวมกัน แล้วนำไปวางบนท้องรอบสะดือแล้วใช้ผ้าเปียกทำเป็นวงกลมล้อมรอบ ใส่เกลือและน้ำมันสมุนไพรเล็กน้อย และใช้ผ้าอีกผืนคลุมทับอีกชั้นหนึ่งแล้วจุดไฟเผา (การเผายาสามารถทำบริเวณกล้ามเนื้อส่วนอื่นของร่างกายได้ด้วย เช่น กล้ามเนื้อบ่า หลัง ซา เป็นต้น)

ประโยชน์ของการเผายา คือ ใช้รักษาอาการท้องอึด ท้องเฟ้อ

  • ใช้ไฟเพื่อก่อให้เกิดความร้อนแก่ร่างกาย หรือบริเวณที่ต้องการรักษา
  • โดยทั่วไปใช้กับมัดกล้ามเนื้อขนาดใหญ่ เช่น หน้าท้อง หน้าอก แผ่นหลัง
  • หรือใช้เน้นรักษาเฉพาะจุด เช่น ข้อมือ หน้าเข่า หลังเข่า

** โดยมากใช้เผายาบริเวณหน้าท้อง (รอบสะดือ) ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของเส้นประธานสิบไปตามร่างกาย

ตัวอย่างโรคที่ใช้หัตถการนี้

  • ท้องอืด แต่ไม่เฟ้อไม่เรอเปรี้ยว
  • ปวดหลัง ปวดเข่า
  • ลมถ่วงสะโพก
  • ปวดท้องน้อยประจำเดือน
  • ท้องผูก ไม่มีลมเบ่ง
  • ลมลงล่างหย่อน เหน็บชา ตะคริว
  • นอนกรนจากการมีเสลดในอุระเสมหะมากเกินไป

ขั้นตอนการทำหัตถการ

  1. คลึงน้ำมันบริเวณหน้าท้องนวดโกยท้อง
หัตถการเผายา
  1. นำผ้าชุบน้ำบิดพอหมาด พันผ้าเป็นเสวียน
  1. กั้นผ้าเป็นวงกลม กว้างประมาณ 1 คืบ
  1. โรยเกลือพอประมาณ
     
หัตถการเผายา6
  1. โรยเครื่องยาเผา สูงประมาณ 1 องคุลี
  1. โรยเกลือซ้ำอีกรอบ
     
หัตถการเผายา6-
  1. ฉีดนํ้ามันนวด
     
หัตถการเผายา7
  1. นำผ้าชุบน้ำบิดพอหมาด คลุมบริเวณที่จะเผายา
หัตถการเผายา8
  1. ใช้มือกดขอบผ้าให้เป็นวงที่ชัดเจน
     
หัตถการเผายา9
  1. เทแอลกอฮอล์ลงไปให้ทั่วบริเวณที่จะเผา
หัตถการเผายา10
  1. ท่องคาถา ก่อนจุดไฟ (หมอต้องคอยคุมไฟอยู่ตลอด)
  1. เมื่อไฟดับ ใช้ผ้าคลุม
     
  1. ย้ำยา
     
หัตถการเผายา13
  1. ซุยยา
     
หัตถการเผายา14
  1. โรยเกลืออีกรอบ
     
หัตถการเผายา15
  1. ใช้ผ้าชุบน้ำบิดพอหมาด (ทำซ้ำตามข้อ 8)
หัตถการเผายา16
  1. ทำเช่นนี้เรื่อยๆ *จำนวนรอบการเผายาขึ้นอยู่กับอาการคนไข้

ภาพเปรียบเทียบหน้าท้อง

หัตถการเผายาก่นอ
ก่อนเผายา
หัตถการเผายาหลัง
หลังเผายา

ข้อห้ามและข้อควรระวังในการเผายา

  • ผู้ไข้ที่มีกำเดาสูง
  • ผู้ที่มีความดันโลหิตสูงอยู่ในขณะนั้น (ไม่เกิน 140/90 mmHg ทำได้แต่ควรระวัง โดยใช้หัตถการอื่นเสริม)
  • ผู้ที่เป็นเบาหวาน อัมพฤกษ์ อัมพาต ควรระวัง เนื่องจากรับความรู้สึกได้ช้า
  • ผู้ที่ทนความร้อนไม่ได้
  • ผู้ที่แพ้แอลกอฮอล์
  • ผ้าควรชุบน้ำหมาด ๆ ทุกรอบ ไม้ควรใช้ผ้าแห้งจนเกินไป
  • ไม่ควรใส่แอลกอฮอล์มากเกินไป